eigenaresse Bio bij Jansen
Jaren geleden had Greet Jansen (1966) al de droom om haar eigen biologische supermarkt te hebben. Een fijne plek waar eerlijk en goed voedsel verkocht wordt, waar mensen samenkomen en waar met volle teugen genoten wordt van al het heerlijks dat biologisch te bieden heeft. Soms geeft het leven je omwegen, andere lessen die eerst geleerd mogen worden, tot het juiste moment daar is. En dat was voor Greet in 2015, toen de voorbereidingen getroffen werden en Bio bij Jansen langzaam maar zeker vorm begon te krijgen tot de winkel die het nu is.

“En nog steeds zijn we sinds de opening in januari 2016 continue bezig om de winkel verder te ontwikkelen. Aanpassingen in het assortiment, nieuwe activiteiten die we bedenken, maar ook fysieke aanpassingen aan de winkel zelf. Zo zijn we momenteel druk bezig met een plan om de broodbalie anders vorm te geven.”

We ontmoeten Greet in haar prachtige keuken in Leeuwarden. Ja, zoals de winkel eruit ziet, zo ziet het er bij haar thuis ook uit. Mooie, natuurlijke materialen zoals houten planken, een marmer keukenblad en uiteraard ontbreekt het grote fornuis niet (waar vermoedelijk de lekkerste maaltijden op gekookt worden). De keuken staat vol met servies van Atelier Sukha en ook de verschillende biologische oliën en specerijen uit de winkel zijn aanwezig. Volgens Greet gaat biologisch veel verder dan alleen wat je eet, maar is het een allesomvattende levensstijl, die ook bij haar nog steeds groter wordt. “Een biologische manier van leven zit in zoveel verschillende aspecten: in hoe je omgaat met je gas, water en licht, het beperken van het gebruik van plastic, de kleding die je draagt, het scheiden van je afval en bijvoorbeeld het opruimen van zwerfafval op straat. Het gaat om het besef van een totaalbeeld, waarbij je je af leert vragen: wie ben ik op aarde en hoe zorg ik goed voor de aarde waarop ik woon?”

img_5880

Bewustwording

Dat bewustwordingsproces kan je volgens Greet niet forceren, dat moet langzaam groeien, net zoals dat bij haar gebeurd is. Bij haar thuis haalden haar ouders een aantal biologische basisproducten in huis, maar het besef begon pas echt te komen meer dan 30 jaar geleden, toen haar zoontje overging van borstvoeding naar vaste voeding. “Ik begon met af te vragen wat ik mijn kindje nu eigenlijk gaf. Ik las een aantal boeken en schrok ervan te ontdekken wat we allemaal met ons eten doen en wat voor onnodige rommel we er allemaal instoppen.” Greet omschrijft het als een proces met vallen en opstaan, waarin steeds meer gangbare producten vervangen werden door de biologische varianten. “Eerst wat groente en fruit. Toen brood, melk, kaas. En steeds ga je een stapje verder en neem je weer wat anders mee.” Via de Vrije School en toen ze later zelf in een biologische winkel werkte, deed ze haar kennis op en werd de stap naar biologisch steeds makkelijker. “In deze kringen was en is het veel gewoner om voor biologisch te kiezen.”

En nog steeds leert ze dagelijks bij en kiest ze voor verantwoorde, eerlijke en biologische producten. “Sinds enkele jaren probeer ik bewust te letten op welke kleding ik koop. Allereerst of ik het daadwerkelijk nodig heb en vervolgens kies ik voor natuurlijke materialen, waarbij de makers een eerlijke prijs gekregen hebben en die verantwoord geproduceerd zijn.” De laatste toevoeging in haar biologische levensstijl is voor Greet de keuze om geen gangbare bloemen meer in huis te halen. Deze zitten vol gif en doen de biodiversiteit geen goed. “Dat is jammer, want ik houd heel erg van bloemen maar ik wil er niet meer aan meedoen. Gelukkig verkopen we sinds kort prachtige, biologische boeketten van twee vrouwen uit Bergum, dus ik kan mijn hart weer ophalen!”

Dat Greet een enorme passie heeft voor de producten die ze in haar winkel verkoopt, merken we al gauw. Ze praat vol enthousiasme over haar winkel en leveranciers (ze heeft er meer dan 50!) en is trots op de producten die ze verkoopt en de mooie verhalen, liefde en toewijding van de makers die erachter zitten. “We verkopen veel biologische, lokale producten. Dat is toch geweldig? Dat lokale boeren hun producten bij je komen brengen! Maar ook het prachtige servies van Sukha uit Nepal. Dit wordt gemaakt door een fairtrade groep vrouwen die zo in hun onderhoud kunnen voorzien. Daar word je toch blij van?”

Verbinding

Minder blij wordt Greet van de manier waarop we momenteel met de aarde omgaan. Ze maakt zich grote zorgen om het milieu. “We zijn onze verbinding met de aarde kwijtgeraakt. Voedsel is maakbaar geworden en 24/7 beschikbaar. We onttrekken van alles aan de aarde zonder er iets aan toe te voegen. We zitten in de gevarenzone, voegen gifstoffen aan ons voedsel toe, en veel mensen willen het niet weten. Het is volgens mij te confronterend, terwijl het er nu juist op aan komt.” Volgens Greet is een groter bewustzijn van wie je bent op aarde en dat het belangrijk is met de aarde samen te werken, het antwoord op veel van de huidige problematiek. “Het begrip voor biologische boeren vind ik heel belangrijk. Op een intensieve manier voeren ze hun bedrijf, waarbij biologisch-dynamische boeren ook nog sprake is van een gesloten kringloop. Ze nemen iets van de aarde, maar voegen er met hun werk ook iets aan toe. Het systeem is in evenwicht. En zo moet het ook zijn, want uiteindelijk is alles met elkaar verbonden en is de aarde één geheel.”

Volgens Greet begint het nemen van je eigen verantwoordelijkheid voor de aarde simpel: “leer andere keuzes maken, geniet van echt eten en neem daar de tijd voor. Bereid je maaltijden met aandacht voor, eet aandachtig en kauw en proef goed wat je tot je neemt.” En dat is precies wat ze met haar winkel wilt bereiken: mensen weer kennis laten maken met gezonde voeding en ze hiervan laten genieten. “Ik wil dat mijn klanten blij de winkel uitlopen. Dat ze met aandacht geholpen worden, dat ze een eerlijk antwoord op hun vragen krijgen en weten waar onze producten vandaan komen. Ik wil een groter plaatje laten zien, zonder belerend te zijn.” Dat betekent voor Greet dagelijks keuzes en afwegingen maken. Zo komen pompoenen uit Argentinië er bij Bio bij Jansen niet in, maar als de Nederlandse appels op zijn, moeten die soms toch van verder komen. “De klant van nu wil immers wel altijd appels, bananen en sinaasappels kunnen kopen.”

Kleine stapjes

Volgens Greet is voorleven en vertellen het devies. Op een toegankelijke manier wil zij haar klanten graag aanzetten tot nadenken zonder met het vingertje te wijzen. Zo zijn er in de winkel veel plasticvrije verpakkingen te vinden, mag je je eigen zakjes meenemen voor je groente, fruit, brood, koffie, eieren en olijven, krijg je korting op je koffie to go als je je eigen beker meeneemt, kun je veel herbruikbare producten zoals bekers, broodtrommels en beeswraps vinden en de meest recente toevoeging is het kunnen laten hervullen van je Sonettflessen met afwas-, was- en andere schoonmaakmiddelen. “Ook in de winkel proberen we steeds verder te gaan in onze keuzes en onze klanten zo te stimuleren om hetzelfde te doen. Het gaat soms maar om kleine stapjes en veranderingen in je dagelijkse routine, en alle beetjes helpen. Volgens Greet gaat het vooral om vertrouwen. Vertrouwen in de aarde, in onszelf, in elkaar en in de toekomst. “We mogen echt leren mededogen voor onszelf en elkaar op te brengen.”

De winkel

Een eigen zaak is hard werken. Lange dagen met veel uren, waarin veel keuzes gemaakt moeten worden. En de administratie wordt gedaan op zondag. “Ik hoop uiteindelijk meer een rol op de achtergrond te hebben, waarin ik wel in de winkel aanwezig ben maar niet meer volledig mee hoef te draaien.” Gelukkig heeft Greet een goed en veelzijdig team van andere vrouwen om zich heen (“op de één of andere manier solliciteren hier bijna nooit mannen”), die haar elk op hun eigen manier ondersteunen. “De servicegraad is hoog in de winkel en iedereen van de collega’s is betrokken en begaan met de winkel. De sfeer is altijd goed en daar ben ik heel blij mee.” Het gaat goed met de winkel, maar er mogen zeker nog meer klanten komen. “We zijn er nog niet, maar we zijn goed op weg.” En de mensen die hun boodschappen al bij Bio bij Jansen komen doen, daar is Greet heel erg blij mee. “Eén van de favoriete dingen van mijn werk vind ik toch wel het contact met de klanten. De goede gesprekken die je met ze voert, de mooie en ontroerende verhalen die je met elkaar deelt. We zijn al bij begrafenissen aanwezig geweest en op kraamvisite. Je loopt echt een stukje met elkaar mee. Ik hoop de mensen op te tillen en ze weer een stukje verder te helpen. Ja, er is echt niet één dag dat ik wakker word en met tegenzin naar mijn werk ga.”

Door Anne van Lieshout Geplaatst op